(يعنې جوړ شوے لفظ) دے۔ رَمضَاءَ د خزان د موسم باران ته وئيلے شي، پۀ کوم باندې چې زمکه وينځلے شي او رَبيع (يعنې پۀ سپرلي) کښې فصل ښۀ کيږي۔ دا مياشت هم د زړۀ ګرد او دوړه وينځي او د دې سره د اعمالو پټے ښکلے شين کيږي ځکه دې ته رَمضَان وئيلے شي۔ پۀ پشکال کښې روزانه بارانونه پکار وي او پۀ بادرو کښې څلور۔ بيا پۀ اَسو کښې يو۔ پۀ دې يو سره فصلونه پخيږي۔ نو دغه شان 11 مياشتې برابر نيکۍ کولے شي۔ بيا د رمَضَان روژې د نيکو دغه فصل پخوي۔ * يا دا د رَمض نه جوړ دے د کوم معنیٰ چې ده ګرمي يا سوزيدل۔ پۀ دې کښې مسلمان د لوږې تندي ګرمي برداشت کوي يا دا ګناهونه سوزوي، ځکه دې ته رَمضَان وئيلے شي۔ ^([1]) نبيِّ کريم، رَءُفٌ رَّحيم صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَاٰلِهٖ وَسَلَّم اِرشاد فرمائيلے دے: د دې مياشت نوم رَمضَان ايښودے شوے دے ځکه چې دا ګناهونه سوزوي۔ ^([2])

  د سرو زرو د دروازې والا محل

د حضرت ابو سعيد خُدري رَضِىَ اللهُ عَـنْهُ نه روايت دے، د مکي مَدَني سلطانصَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَاٰلِهٖ وَسَلَّم فرمان مبارک دے: * کله چې د رَمضَان د مياشت وړومبۍ شپه راشي نو د اسمانونو او جَنَّت دروازې برسيره کړے شي او د اخره پورې نۀ بنديږي * کوم اِنسان چې پۀ دې مبارکه مياشت کښې پۀ کومه شپه کښې هم نـمونځ کوي نو الله پاک هغه ته د هرې سجدې پۀ عِوَض (يعنې بدله کښې) د هغۀ د پاره 1500 نيکۍ ليکي او د هغۀ د پاره پۀ جَنَّت کښې د سرو ياقوتو کور جوړوي۔ پۀ کوم کښې چې به 60 زره دروازې وي او د هرې دروازې دُرشل به د سرو زرو نه جوړه وي پۀ کومه کښې چې به سرۀ ياقوت لګيدلي وي * بس څوک چې د رَمضَان وړومبۍ روژه ونيسي نو الله پاک د مياشت د اخره پورې د هغه ګناهونه معاف کوي او * د هغۀ د پاره د سحر نه تر د ماښام پورې 70 زره فرښتے د بخښنې دُعاګانې کوي * پۀ شپه او ورځ کښې چې هغه کله هم سجده کوي د هغۀ د هرې