جي اڄ جي ذميداري (Responsibility) آهي. اسان پنھنجي دنياوي مستقبل تائين پهچي سگھنداسين يا نه، ان جي ڪنھن کي به خبر نه آهي، پر اسان قبر ۾ ضرور وينداسين، پنھنجا اعمال ساڻ کڻي وينداسين، اهو هر هڪ مسلمان ڄاڻي ٿو۔ تنهنڪري ضروري آهي ته اسان اڄ کان بلڪه هاڻي کان ئي پنھنجن عملن جي باري ۾ فڪر ڪرڻ شروع ڪريون۔ 

هڪ ڀيري حضرت عثمان بن ابو عاص رَضِیَ اللهُ عَنْہُ ڪنھن جنازي سان گڏ قبرستان تشريف کڻي ويا، انهن سان هڪ نوجوان به گڏ هو، ان نوجوان تي جيئن ته ڪجھ غفلت طاري هئي۔ تنهنڪري حضرت عثمان بن ابو عاص رَضِیَ اللهُ عَنْہُ ان قبر ڏانھن اشارو ڪري، جيڪا ميت جي لاءِ تيار ڪئي وئي هئي، ان نوجوان کي فرمايو: پنھنجي گھر ۾ جهاتي پائي ڏِسُ! نوجوان قبر ۾ جهاتي پائي ڏٺو. پاڻ رَضِیَ اللهُ عَنْہُ کانئس پڇيو: ڇا نظر اچي رهيو آهي؟ وراڻيائين: هڪ تنگ ۽ اونداهو گھر آهي، جنھن ۾ نه کاڌو آهي، نه پاڻي ۽ نه اهل و عيال، جڏھن ته منھنجي هن دنياوي گھر ۾ کاڌو به آهي، پاڻي به آهي، اهلِ خانه به آهن۔ حضرت عثمان رَضِیَ اللهُ عَنْہُ فرمايو: تو سچ چيو۔ خدا جو قسم! جيڪڏھن اڄ تون موٽي پنھنجي دنياوي گھر ۾ واپس هليو به وڃين، تڏهن به توکي هڪ ڏينھن هِن ئي تنگ ۽ اونداهي گھر ۾ اچڻو آهي (تنهنڪري بهتر اهو آهي ته هن گھر جي لاءِ هاڻي کان ئي تياري ڪرڻ شروع  ڪر!). ^([1])

قَبَرَ جا ساٿي

پيارا اسلامي ڀائرو! يقيناً عقلمند اهو آهي جيڪو قبر ۾ لھڻ کان پھريان قبر جي تياري ڪري وٺندو آهي، اتي ڪم اچڻ وارا عمل پهريان  ئي ڪري ڇڏيندو آهي، اچو ته ! اوهان کي ڪجھ اهڙا نيڪ عمل ٻڌايان جيڪي قبر جا ساٿي آهن، قبر ۾ ڪم اچڻ وارا آهن، قبر جي وحشت ۽ تنھائيءَ کان بچائڻ وارا آهن.

(1  کان  5  تائين):  نماز،  روزو،  حج  ۽  زڪوات  وغيرھ 

حضرت ڪعب رَضِیَ اللهُ عَنْہُ کان مروي آهي ته جڏھن نيڪ شخص کي قبر ۾ رکيو ويندو آهي ته ان جا نيڪ اعمال، نماز، روزو، حج، جهاد ۽ صدقو وغيره