وَ لَقَدْ عَهِدْنَاۤ اِلٰۤى اٰدَمَ مِنْ قَبْلُ فَنَسِیَ وَ لَمْ نَجِدْ لَهٗ عَزْمًا۠(۱۱۵)(سيپارو: 16، طٰهٰ: 115)

ترجموڪنزُ العرفان: ۽ بيشڪ اسان آدم کي ان کان پهريان تاڪيدي حڪم ڏنو هو پوءِ اهو کيس وسري ويو ۽ اسان ان جو مضبوط ارادو نه ڏٺو.

ڏسو! الله پاڪ صاف صاف ارشاد فرمائي ڇڏيو ته حضرت آدم عَلَیْهِ السَّلَام جنتي وڻ جو ميوو جيڪو کاڌو هو، پاڻ ويسر ۾ کاڌو هو، ان ڪري سندن هي جنتي ميوو کائڻ هرگز هرگز گناهه نه هو.

جنت کان زمين تي اچڻ جي وضاحت

هاڻي هتي سوال پيدا ٿئي ٿو ته جيڪڏهن سندن جنتي ميوو کائڻ گناهه نه هو ته کين جنت مان زمين تي ڇو لاٿو ويو...؟ هي وڏو اهم سوال آهي ۽ ان جو جواب هي آهي ته سِري کان هي سوال درست ئي نه آهي. اصل سوال هي نه ٿو بڻجي ته کين جنت مان ڪڍيو ڇو ويو؟ اصل سوال هي ٿو بڻجي ته کين جنت ۾ رکيو ڇو ويو هو؟ اصل ۾ حضرت آدم عَلَيۡهِ السَّلَام کي ان لاءِ ته بڻايو ئي نه ويو هو جو کين پيدا ٿيڻ کان پوءِ ئي جنت ۾ رهايو ويندو بلڪه کين زمين ۾ خليفو بڻائڻ لاءِ پيدا ڪيو ويو هو. ڏسو! الله پاڪ حضرت آدم عَلَیْهِ السَّلَام جي پيدائش کان به  پهريان فرشتن کي فرمايو:

اِنِّیْ جَاعِلٌ فِی الْاَرْضِ خَلِیْفَة (سيپارو: 1، البقرة: 30)

ترجموڪنزُالعرفان: مان زمين ۾ پنهنجو نائب بڻائڻ وارو آهيان.

معلوم ٿيو: حضرت آدم عَلَیْهِ السَّلَام کي پيدا ئي زمين ۾ خلافت لاءِ ڪيو ويو هو. کين جنت ۾ رهائڻو حڪمت جي تحت هو، جڏهن اها حڪمت پوري ٿي وئي ته پاڻ کي سندن اصل مقامِ خلافت يعني زمين تي لاٿو ويو. ان ڪري ان کي جنت مان ڪڍيو وڃڻ يعني بي دخل ڪري ڇڏڻ چوڻ غلط ڳالهه آهي.

جنت ۾ رهائش جون حڪمتون

هاڻي سوال هي آهي ته جڏهن حضرت آدم عَلَیْهِ السَّلَام کي زمين تي خليفو بڻائڻ لاءِ ئي پيدا ڪيو ويو هو ته پوءِ کين جنَّت ۾ ڇو رهايو ويو...؟ ان جون ڪيتريون ئي حڪمتون آهن، انهن مان صرف 2 حڪمتون ٻڌون ٿا: