مشهور مفسرِ قرآن، حڪيم الاُمَّت مفتي احمد يار خان نعيمي رَحۡمَةُ اللهِ عَلَيۡه هن حديثِ پاڪ جي شرح ۾ فرمائن ٿا: غالباً سائِل (يعني سوال پڇڻ واري صحابي رَضِىَ اللهُ عنۡه) جو سوال نفل جي باري ۾ هو (ته يا رَسُولَ الله صَلَّى اللّٰهُ عَلَيۡهِ واٰلِهٖ وَسَلَّم! نفل عبادتون کوڙ ساريون آهن، انهن مان ڪا هڪ عبادت ٻڌايو جنهن کي مان مضبوطي سان پڪڙي وٺان)، ان تي پياري آقا، مڪي مدني مصطفيٰ صَلَّى اللّٰهُ عَلَيۡهِ واٰلِهٖ وَسَلَّم ھي جواب ڏنائون، مقصد هي آهي ته هر وقت زبان تي ڪو ذِڪرُ الله جاري رهي۔ الله پاڪ اهڙي زِندگي نصيب ڪري۔^([1]) ا ٰمِیْن بِجَاہِ خَاتَمِ النَّبِیّٖنَ صَلَّى اللّٰهُ عَلَيۡهِ واٰلِهٖ وَسَلَّم ۔

حضرت مُعَاذ رَضِىَ اللهُ عنۡه جي لاءِ آخري نصيحت

پياري آقا، مڪي مدني مصطفيٰ صَلَّى اللّٰهُ عَلَيۡهِ واٰلِهٖ وَسَلَّم جا تمام پيارا صحابي حضرت مُعاذ بن جبل رَضِىَ اللهُ عنۡه آهن، پاڻ فرمائن ٿا: الله پاڪ جي آخري نبي، رسول هاشمي صَلَّى اللّٰهُ عَلَيۡهِ واٰلِهٖ وَسَلَّم جي ظاهري حيات ۾ منهنجي اوهان سان جيڪا آخري ملاقات ٿي، ان وقت مون عرض ڪيو: يا رسولَ الله صَلَّى اللّٰهُ عَلَيۡهِ واٰلِهٖ وَسَلَّم! ڪهڙو عَمَل سڀ کان بهتر ۽ الله پاڪ جو وڌيڪ قُرب ڏيارڻ وارو آهي؟ الله پاڪ جي رسول، رسولِ مقبول صَلَّى اللّٰهُ عَلَيۡهِ واٰلِهٖ وَسَلَّم فرمايو: اَنْ تَمُوتَ وَلِسَانُڪَ رَطْبٌ مِّنْ ذِڪْرِ اللهِ يعني اي معاذ! توهان کي موت هن حال ۾ اچي جو توهان جي زبان ذِڪرُ الله سان تر هجي۔^([2])

مفتي احمد يار خان نعيمي رَحۡمَةُ اللهِ عَلَيۡه فرمائن ٿا: مقصد هي آهي ته هر وقت زبان تي ڪو ذڪر الله جاري رهي، خبر ناهي موت ڪڏهن اچي وڃي، جڏهن به ملڪ الموت عَلَيۡهِ السَّلَام توهان جي جان ڪڍڻ اچي ته توهان کي غافل نه ڏسن، اللہ پاڪ اهڙي زندگي نصيب ڪري۔^([3])