قائم ٿيندڙ عمارت به ڪٿي نه ڪٿي ضرور ڪِري پوندي آهي۔ ان ڪري ڪيترا ئي مشڪل حالات هجن، ڪيتري ئي مشڪل درپيش هجي سچ جو دامن نه ڇڏڻ گھرجي۔ بظاهر ان جون اهڙيون برڪتون نظر اينديون آهن جو انسان حيران ٿي ويندو آهي۔ اچو اهڙي طرح جو هڪ واقعو ٻڌون ٿا:

وڏي همت سان سچ ڳالهايو

      منقول آهي ته حَجّاج بِن يُوسُف هڪڙي ڏينهن ڪجهه قيدين کي قتل ڪرائي رهيو هو، هڪ قيدي اُٿي ڪري چوڻ لڳو: اي امير! منهنجو توتي هڪڙو حق آهي۔ حجاج پڇيو: اُهو ڪهڙو؟ چوڻ لڳو: هڪ ڏينهن فُلاڻو شخص توکي بُرو ڀلو چئي رهيو هو ته مون تنهنجو دِفاع (يعني بچاءُ) ڪيو هو۔ حجاج چيو: ان جو گواھ ڪير آهي؟ اُن شخص چيو: آئون الله تعالٰي جو واسطو ڏئي ڪري چوان ٿو ته جنهن اها ڳالهه ٻولهه ٻُڌي هئي اُهو گواهي ڏي، هڪ ٻئي قيديءَ اُٿي ڪري چيو: هائو اِهو واقعو منهنجي سامهون پيش آيو هو، حجاج چيو: پهرين قيدي کي آزاد ڪري ڇڏيو، پوءِ گواهي ڏيڻ واري کان پڇيائين: توکي ڪهڙي رڪاوٽ هئي جو تو اُن قيدي وانگر منهنجو دفاع (يعني بچاءُ) نه ڪيو؟ اُن سچائي کان ڪم وٺندي چيو: رڪاوٽ اِها هئي جو منهنجي دل ۾ تنهنجي پراڻي دشمني هئي، حجاج چيو: هِن کي به آزاد ڪري ڇڏيو ڇاڪاڻ ته هِن وڏي همت سان سچ ڳالهايو آهي۔ (وَفيات الاَعْيان لابن خلڪان:۲/۲۸،ازجھوٹا چور،ص:۱۹)

      پيارا پيارا اسلامي ڀائرو! واقعي سچ ڳالهائڻ وارو ڪڏهن نقصان ۾ ناهي رهندو، ان ڪري سچ کي پنهنجي عادت بنائڻ گھرجي۔ سچ ڳالهائڻ سان نه صرف دنيا بهتر ٿيندي آهي بلڪ آخرت ۾ به فائدو ٿيندو آهي۔ سچ ڳالهائڻ جي عادت آخرت جي لاءِ ڪيتري فائديمند آهي اچو ان بابت ٻه روايتون ٻڌون ٿا:

سچائي سبب بلند درجات!

      حضرت سيدُنا بِشر بِن بَڪر رَحْمَةُ اللهِ تَعَالٰی عَلَيْه فرمائن ٿا: مون حضرتِ سَيدُنا اِمام اوزاعي رَحْمَةُ اللهِ تَعَالٰی عَلَيْه کي عالم سڳورن جي هڪ جماعت سان جنت ۾ ڏسي