مقام آهي، اوّل اهو ئي خسارو (يعني نقصان) ڇا گھٽ آهي ته قرباني نه ڪرڻ سان ايڏي وڏي ثواب کان محروم ٿي ويا، وڌيڪ هي ته اهي گنهگار به ٿيا، فتاويٰ امجديه جلد 3 صفحي 315 تي آهي؛ ”جيڪڏهن ڪنهن تي قرباني واجب آهي ۽ ان وقت ان وٽ پيسا نه آهن ته قرض وٺي يا ڪا شيء وڪڻي به قرباني ڪري.“

  الله ڪريم اسان کي قرباني جهڙي عظيم فريضي جي ادائيگي ڪرڻ جي توفيق نصيب فرمائي ۽ سڄي زندگي ربِّ ڪريم جي اطاعت ۽ فرمانبرداري ۾ گذارڻ جي سعادت نصيب فرمائي۔ اٰمِين بِجَاه النَّبِي الْاَمِين صَلَّى اللهُ تَعَالٰى عَلَيۡهِ وَاٰلِهٖ وَسَلَّمَ

صَلُّوْا عَلَي الْحَبِيب!                                                                                                صَلَّي اللّٰه تَعَالٰي عَلٰي مُحَمَّد

جانورن جي پيدائش جو مقصد

مٺا مٺا اسلامي ڀائرو! الله ڪريم پنهنجي سموري مخلوق کي ڪنهن نه ڪنهن مقصد (Purpose) جي لاءِ پيدا ڪيو آهي، اهڙي طرح حيوانات جي پيدائش جو به مقصد آهي۔ انهن جانورن کان اسان کي گوشت ۽ کير حاصل ٿيندو آهي ۽ کير مان ڏهي، مکڻ، گيھ وغيره فائديمند شيون حاصل ٿينديون آهن، انهن جي کل مان گرم لباس ۽ جوتا بڻايا ويندا آهن، ان جي علاوه انهن جي خريد و فروخت مان ڪاروبار به ڪيو ويندو آهي آهي ۽ انهن جانورن جي مدد سان اسان پنهنجو سامان هڪ هنڌان ٻي هنڌ کڻي وڃي سگھون ٿا ۽ اهي ئي جانور اسان جي سواري جي ڪم به ايندا آهن، الغرض جانورن جي پيدائش ۾ کوڙ حڪمتون آهن۔ جيئن الله پاڪ حيوانات جي پيدائش جو مقصد بيان ڪندي سيپاري 14 سُورَةُ النَّحل جي آيت نمبر 8 ۾ ارشاد فرمائي ٿو:

وَّ الْخَیْلَ وَ الْبِغَالَ وَ الْحَمِیْرَ لِتَرْكَبُوْهَا وَ زِیْنَةًؕ-وَ یَخْلُقُ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ(۸) (پ۱۴،النحل،آيت:۸)

ترجموڪنزالايمان: ۽ گھوڙا ۽ خچر ۽ گڏھ توهان جي سواري ۽ زينت جي واسطي ۽ اهو پيدا فرمائيندو جنهن جي توهان کي خبر نه آهي۔

       تفسير صراطُ الجنان جلد 5 صفحي 284 تي آهي: الله پاڪ گھوڙا، خچر ۽ گڏھ به توهان جي نفعي جي لاءِ پيدا ڪيا آهن ته جيئن توهان انهن تي سواري